panel 2

Werknemers aangeven

Een werkgever moet zijn werknemers aangeven bij de RSZ. Om welke werknemers gaat het? En welke aangiften moet hij indienen?

Welke werknemers aangeven?

Veruit de meeste werknemers in België werken met een klassiek arbeidscontract en moeten dus bij de RSZ worden aangegeven. Maar soms is de situatie minder duidelijk.

Aan te geven werknemers

Personen met een arbeidsovereenkomst

De belangrijkste groep aan te geven werknemers zijn personen met een arbeidsovereenkomst. Met zo’n overeenkomst verbindt een werknemer zich ertoe om tegen een loon prestaties te verrichten onder het gezag van zijn werkgever. Die werkgever kan tot de privésector of de overheid behoren.

Welke gegevens worden meegedeeld?

Voor een aantal groepen bestaat er een ‘wettelijk vermoeden’ van een arbeidsovereenkomst: de wet gaat ervan uit dat deze werknemers een arbeidsovereenkomst hebben afgesloten. Zij moeten dus worden aangegeven – tenzij kan worden aangetoond dat er geen arbeidsovereenkomst is afgesloten. Onder meer apothekers en handelsvertegenwoordigers behoren tot de beroepen die onder deze regeling vallen.

Meer informatie vindt u in de Administratieve instructies.

Gelijkaardige voorwaarden

Ook personen die arbeid verrichten onder ‘gelijkaardige voorwaarden’ als die van een arbeidsovereenkomst, moeten worden aangegeven. Iemand werkt onder gelijkaardige voorwaarden als zijn werk voldoet aan een wettelijke omschrijving. Het is dus niet nodig dat de prestaties worden geleverd in een band van ondergeschiktheid. Er bestaan onder meer gelijkaardige voorwaarden voor goederenvervoerders en onthaalouders.

Meer informatie vindt u in de Administratieve instructies.

Jobstudenten

Jobstudenten betalen alleen een ‘solidariteitsbijdrage’. Toch moeten ze bij de RSZ worden aangegeven.

Leerlingen

Leerlingen zijn voor de sociale zekerheid gewone werknemers en moeten dus worden aangegeven.

Statutair overheidspersoneel

De aangifteplicht geldt ook voor statutaire personeelsleden in overheidsdienst, ongeacht de entiteit waartoe de overheid behoort – het federale niveau, de regio’s of de lokale en provinciale overheden.

Werknemers die niet hoeven te worden aangegeven

Sommige personen leveren prestaties van beperkte omvang en vallen daardoor niet onder de sociale zekerheid voor werknemers. Als aan de nodige voorwaarden voldaan is, is dat bijvoorbeeld het geval voor vrijwilligers, kunstenaars met een specifieke kleine vergoeding en sommige werknemers uit de sociaal-culturele sector.

Meer informatie vindt u in de Administratieve instructies.

Welke regels gelden bij grensoverschrijdende tewerkstelling?

De aangifteplicht en de andere regels van de Belgische sociale zekerheid gelden niet alleen voor Belgen die in België werken. Ze kunnen ook van toepassing zijn op werknemers van andere nationaliteiten en op werknemers die in het buitenland werken en in dienst zijn van een in België gevestigde werkgever.

Welke regels van toepassing zijn – de Belgische dan wel de buitenlandse – wordt meestal bepaald door een internationaal verdrag of de interne wetgeving van België of een ander land.

In een oogopslag

Voor werknemers die werken:

  • in de EU, de EER (Europese Economische Ruimte) en Zwitserland, gelden de EU-regels.
  • in België of een land waarmee België een bilateraal verdrag heeft afgesloten, gelden de regels die in dat verdrag zijn afgesloten.
  • in België of een land waarmee België GEEN bilateraal verdrag heeft afgesloten, gelden de algemene principes van grensoverschrijdende tewerkstelling.

Werknemers in de EU

Voor werknemers in de EU, de EER en Zwitserland die hun beroep uitoefenen in een of meer van deze landen, gelden de EU-regels voor sociale zekerheid.

De gids "Over de toepasselijke wetgeving" van de Europese Commissie geeft een overzicht van de regels.

Bilaterale verdragen

België heeft met heel wat landen buiten de EU, de EER en Zwitserland (zoals Marokko en de VS) een overeenkomst inzake sociale zekerheid afgesloten. Een aantal van die overeenkomsten zijn alleen van toepassing op de onderdanen van de landen die de overeenkomst hebben afgesloten, andere zijn ook van toepassing op onderdanen van andere landen.

De belangrijkste principes van de bilaterale akkoorden zijn de volgende:

Situatie van de werknemer Principe
De werknemer werkt op het grondgebied van één land De regels van het werkland gelden
De werknemer werkt tijdelijk in een ander land (detachering) Wie door zijn werkgever voor een tijdelijke opdracht uitgestuurd wordt, blijft in principe tijdelijk verzekerd in het Belgische socialezekerheidsstelsel voor werknemers. De werkgever moet verder bijdragen aan de RSZ betalen.
De werknemer werkt op het grondgebied van beide landen De werknemer is onderworpen aan de regels van elk land voor de activiteiten die hij daar uitoefent. Iedere werkgever moet zijn verplichtingen nakomen ten opzichte van de socialezekerheidsinstellingen van elk land waar hij werknemers tewerkstelt.

Geen bilateraal verdrag

Als er geen bilateraal verdrag van toepassing is, dan gelden de algemene regels voor grensoverschrijdende tewerkstelling. Er zijn twee basisscenario’s:

  1. werknemers die in België komen werken
  2. werknemers die in het buitenland gaan werken.

In België komen werken

Voor werknemers van een werkgever die in het buitenland is gevestigd die in België komen werken, is het bepalend of de werknemer wel of niet afhangt van een Belgische exploitatiezetel.

Als de werknemer afhangt van een exploitatiezetel ... dan ...
in België zijn de Belgische regels van toepassing. Iedere werkgever moet zijn verplichtingen nakomen ten opzichte van de socialezekerheidsinstellingen van elk land waar hij werknemers tewerkstelt.
in het buitenland zijn de Belgische regels niet van toepassing.

In het buitenland gaan werken

Voor werknemers die gaan werken in een land waarmee België geen verdrag heeft, is beoogde duur van tewerkstelling bepalend.

Bedraagt de beoogde duur van de tewerkstelling ... dan ...
minder dan zes maanden zijn de Belgische regels van toepassing (als de werknemer zich niet aansluit bij de Overzeese sociale zekerheid van DIBISS)
meer dan zes maanden is de werknemer niet onderworpen in België. Hij kan zich aansluiten bij de Overzeese sociale zekerheid van DIBISS.

Behalve de Belgische regels kunnen ook de regels van het andere land van toepassing zijn.

Invloed op sociale rechten opzoeken

Het is vaak ingewikkeld om de sociale rechten te bepalen van iemand die in een ander land gaat werken. Op het portaal van de sociale zekerheid staan twee toepassingen die daarbij kunnen helpen.

Beide toepassingen geven op basis van zoekcriteria een korte beschrijving van de sociale rechten in een bepaalde situatie. Ook vindt u er de gegevens van diensten die kunnen op vragen antwoorden.

Meer informatie

De "Brochure Sociale Zekerheid" van de FOD Sociale Zekerheid geeft een overzicht van de internationale aspecten van de sociale zekerheid.

Op de website van de FOD Sociale Zekerheid en de Amerikaanse Social Security Administration zijn lijsten te vinden van socialezekerheidsorganisaties over de hele wereld.

Welke aangiften moet de werkgever indienen?

Een werkgever moet de Dimona- en DmfA-aangifte indienen bij de RSZ. In de praktijk besteden veel werkgevers de aangiftes uit aan een sociaal secretariaat of een dienstverlener.

Dimona

Met de Dimona-aangifte deelt een werkgever zijn actieve arbeidsrelaties mee aan de overheid. De werkgever moet een Dimona-aangifte uitvoeren telkens als:

  • hij iemand in dienst neemt, vóór die werknemer begint te werken;
  • een werknemer uit dienst gaat, ten laatste de eerstvolgende werkdag na het ontslag of het vertrek van de werknemer.

Deze aangiften moeten elektronisch gebeuren.

Meer informatie

Alle details over Dimona zijn te vinden op het portaal van de sociale zekerheid:

DmfA

De DmfA (de multifunctionele aangifte) is een aangifte per kwartaal van de prestaties en de lonen van de werknemers.

Waarom?

De belangrijkste doelen van de DmfA zijn:

  • vaststellen hoeveel sociale bijdragen werkgevers en werknemers moeten betalen;
  • de loon- en prestatiegegevens van alle werknemers eenmalig meedelen aan de overheid. Daardoor zijn er, als een werknemer een beroep moet doen op de sociale zekerheid, al heel wat gegevens over hem beschikbaar die de uitkeringsinstellingen niet meer opnieuw hoeven op te vragen.

Ook de DmfA moet elektronisch gebeuren. Dat maakt het mogelijk de gegevens zeer snel in het netwerk beschikbaar te maken.

Meer informatie



^ Back to Top